ریشهر بندر بوشهر یا ریشهر بندر معشور

در سال 1292 شمسی (1913 میلادی) هیئت علمی فرانسوی در ریشهر کاوشهای علمی انجام دادند و محل مزبور را با محلی که در دوره ایلام بنام لیان خوانده می شد منطبق دانستند و علاوه بر سفالهای منقوش و اشیاء مفرغی ، آثار ساختمانها و آجرهای نوشته از عهد شوتروک ناخونته در آنجا یافتند. شوتروک ناخونته از شاهان دوره معروف به عهد طلایی ایلام مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد معروف به عهد طلایی بوده است.

   در عهد ایلام، یعنی هزاره دوم و قسمتی از هزاره اول پیش از میلاد در قسمت جنوبی شبه جزیره مزبور و در پناه خلیج جنوبی آن یکی از مراکز آبادانی و تمدن قدیم وجود داشته است که بنام ریشهر خوانده می شود و بر سر راه دریایی شوش به مهانجودارو( مهانجودارو از مراکز مهم باستانی در جانب غربی رود سند است) بوده و همدوران آثار شوش و سایر یادگارهای ایلامیان و مربوط به تمدن دوران مزبور است، در عهد اردشیر بابکان نیز رام اردشیر در آنجا قرار داشته است و اکنون خرابه های ریشهر قدیم به مسافت دو فرسنگی بوشهر، در قسمت جنوبی این شبه جزیره موجود است که نشانه تمدن و بقایای ابنیه و آثار مختلف دوران ایلام و عهد ساسانیان را در دل نهفته دارد و یکی از محل های باستانی به شمار می رود.

   گویند این شهر را لهراسب بنا نهاده و شاپوراردشیر آن را عمارت نموده، و ریشهرقلعه خرابه از ابنیه قدیمه است.

   تاریخ ساکنین اولیه این شبه جزیره به زمان آبادی و عظمت بابل می رسد و ظروف سفالی و آجر کتیبه های میخی متعددی در آن پیدا شده که همه این نکته را تایید می کنند. ریشهر تا قرن شانزدهم و هفدهم میلادی بزرگترین مرکز تجارتی ساحل ایران قلمداد شده است.

آثار شهرهای باستانی، احمد اقتداری