فرقه های شیعی

   پس از شهادت امام علی بن ابی طالب (ع) گروهی که گفتند امام علی (ع) از همه مسلمانان برتر است و با آن حضرت بیعت کرده و وفادار مانده بودند. پس از وی با امام حسن بن علی (ع) بیعت نمودند و پس از شهادت آن امام نیز با امام حسین بن علی (ع) بیعت کردند.

   اما پس از شهادت امام حسین (ع) اعتقاد پیدا کردند که باید امامت در میان فرزندان ایشان به شوری باشد و هر یک از فرزندان آن دو امام (حسن (ع) و حسین (ع) برای احراز مقام امامت خروج کند، او شایستگی امامت دارد و پیشوای امت است، این فرقه را «مذهب زیدیه» گویند که از این فرقه نیز فرقه های دیگری منشعب گشت.

زیدیه:

   فرقه زیدیه ازتمام فرق شیعه به مبادی اهل تسنن نزدیکترند، اختلاف ایشان با دیگر فرق شیعی در آن است که زیدبن علی بن الحسین را به جای برادرش محمدبن علی الباقر امام پنجم می دانند این فرقه از قرن سوم هجری در یمن سلطنتی را بوجود آوردند و پس از آن سلاله های سلاطین علوی از آن طایفه در نقاط مختلف ممالک اسلام بازمنه ی مختلف از شصت تا دویست سال در طبرستان، گیلان و مراکش و دیگر ممالک تاسیس نمودند، این جماعت برآنند که چون نص صریحی برخلاف علی (ع) موجود نبود از این روی میل و رغبت با ابوبکر و عمر بیعت فرمود از این رو لعن بر این دو خلیفه را در تعقیب نماز جمعه حرام می دانند.

   حضرت زیدبن علی (ع) فرزند امام سجاد در سال 61 هجری که قیام امام حسین صورت گرفت با قیام خود لرزه بر اندام رژیم اموی افکند و پس از قیام امام حسین الهام بخش نسلها و عصرها گردید.

   «زید» نیز همچون «امام حسین» تنها ماند و تنها جنگید و شهید شد، شیعیان کوفه و دیگر جاها در روز قیام، او را تنها گذاشتند، او و یاران اندکش تا آخرین نفس با امویان جنگیدند تا جان باختند.

فرق زیدیه

   فرقه های زیدیه که در کتابهای فرق اسلامی آمده از این قرار است:

1-    «بتریه» یا «ابتریه» که ایشان را صالحیه نیز می خوانند.

2-    «ابرقیه».

3-    «ادریسیه» پیروان ادریس بن عبدالله بن حسن بن حسن بن علی بن ابی طالب موسس دولت ادارسه در مغرب اند. که در سال 177 ه با برادرش به دست هارون الرشید مسموم شدند.

4-    «جارودیه» یا «سرحوبیه»، پیروان ابوالجارود یا ابوالنجم، زیادبن منذر عبدی.

5-    «جریریه» یا «سلیمانیه»، پیروان سلیمان بن جریر رقی که از متکلمان زیدیه به شمار می رفت هستند.

6-    «حسنیه» پیروان حسن بن زیدبن الحسن بن علی که در سال 250 ه در طبرستان خروج کرد.

7-    «حسینیه» که ائمه را به این ترتیب می شمرند: علی بن ابی طالب، حسین بن علی،زیدبن علی بن حسین، یحیی بن زید، عیسی بن زید، محمد بن عبدالله بن حسن، و بعد از محمد (ص) هر کس از آل رسول که مردم را به اطاعت خدا بخواند.

8-    «حسینیه» پیروان حسین بن علی بن الحسن بن حسن معروف به صاحب الفخ.

9-    «خشبیه» یا «سرخابیه» پیروان سرخاب طبری از فرق زیدیه که پس از مختارین ابی عبید ثقفی خروج کردند و چون سلاحی جز «خُشب» (چوب) نداشتند از این رو آنان را خشبیه گفتند.

10- خلعیه.

11- دوکینیه.

12- ذوکیریه.

13- صباحیه که ابوبکر را امام می دانستند.

14- صباحیه.

15- عجلیه.

16- قاسمیه.

17- مرثیه.

18- نعیمیه.

19- یعقوبیه.

تاریخ ادیان و مذاهب در ایران; عباس قدیانی

تاریخ شیعه و فرقه های اسلام؛ دکتر محمدجواد مشکور

تاریخ ایران: حسن پیرنیا، عباس اقبال آشتیانی

                                                           سمیرابهزادی